momoscreen
Ücretsiz başla
Menü

Türkiye için rehber

Menüde alerjen bilgisi – zorunlu mu?

Alerjisi olan misafirler yemeklerinde ne olduğunu bilmeli. Burada yönetmeliğin hangi 14 alerjeni istediğini ve bunları menünde nasıl göstereceğini bulursun. Kısa ve sade, kafeler, pastaneler, büfeler ve küçük restoranlar için.

Ücretsiz başla

Güncelleme: Ekim 2026 · hukuki danışmanlık değildir

Kısaca

Menüde alerjen bilgisi zorunlu mu?

Evet. Restoran ve kafelerde misafir, her yemeğin alerjenlerini yazılı olarak görebilmeli.

Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliği, restoran, kafe ve kantin gibi toplu tüketim yerlerini de kapsıyor. Burada ambalajsız sunduğun her yemek için yemeğin adı ve içindeki alerjenler misafire bildirilmeli.

Bu bilgi menüde, yazı tahtasında ya da broşür benzeri araçlarda yer alır; kolayca görülebilir ve açıkça okunabilir olmalı. Yönetmelikte “personele sorun” gibi sözlü bir yol yok.

En kolayı: Alerjenleri doğrudan her yemeğin yanına, menüye yaz.

Neye ihtiyacın var

  • Her yemek için: 14 alerjenden hangileri var
  • Yazılı bir liste, kâğıtta ya da bilgisayarda
  • Misafirin görebileceği yerde: menüde, tahtada ya da broşürde
  • Sipariş vermeden önce görülebilir, ödemede değil

Liste

14 alerjen: yönetmelikteki liste

Bir yemekte bu 14 gruptan biri varsa belirtmen gerekir. Liste, Avrupa Birliği'ndekiyle aynı.

Alerjiye veya intoleransa neden olan 14 madde (Yönetmelik Ek-1)

  • Gluten içeren tahıllar

    Neler dahil
    Buğday (kamut dahil), çavdar, arpa, yulaf, bunların melezleri ve ürünleri

  • Kabuklular

    Neler dahil
    Örneğin karides, yengeç, ıstakoz ve ürünleri

  • Yumurta

    Neler dahil
    Yumurta ve yumurta ürünleri

  • Balık

    Neler dahil
    Balık ve balık ürünleri

  • Yerfıstığı

    Neler dahil
    Yerfıstığı ve yerfıstığı ürünleri

  • Soya

    Neler dahil
    Soya fasulyesi ve ürünleri

  • Süt

    Neler dahil
    Süt ve süt ürünleri, laktoz dahil

  • Sert kabuklu meyveler

    Neler dahil
    Badem, fındık, ceviz, kaju fıstığı, pikan cevizi, brezilya fındığı, antep fıstığı, macadamia fındığı

  • Kereviz

    Neler dahil
    Kereviz ve kereviz ürünleri

  • Hardal

    Neler dahil
    Hardal ve hardal ürünleri

  • Susam

    Neler dahil
    Susam tohumu ve ürünleri

  • Kükürt dioksit ve sülfitler

    Neler dahil
    10 mg/kg ya da 10 mg/L'den fazla olduğunda

  • Acı bakla (lupin)

    Neler dahil
    Acı bakla ve ürünleri

  • Yumuşakçalar

    Neler dahil
    Örneğin midye, kalamar, ahtapot, salyangoz ve ürünleri

Bilmekte fayda var

Bazı ürünler için istisnalar var, örneğin buğday bazlı glukoz şurupları ya da tam rafine soya fasulyesi yağı. Tam liste, istisnalarıyla birlikte yönetmeliğin Ek-1'inde.

İpucuÜcretsiz alerjen tablomuzla yemeklerini yazarsın, alerjenlere dokunursun ve tabloyu yazdırırsın. Kayıt yok.
Alerjen tablosu oluştur

Kurallar

Restoran ve kafeler için alerjen listesi: ne geçerli?

Masaya servis yapan yerlerle tezgâhtan satış yapan fırın ve pastaneler için kurallar biraz farklı.

TRRestoran, kafe, büfe: menüde yazılı

Toplu tüketim yerlerinde (restoranlar, kantinler, seyyar tezgâhlar dahil, md. 4/çç) ambalajsız sunulan yemekler için yemeğin adı ve alerjenleri misafire bildirilir (md. 15/5-a). Bilgi menülerde, yazı tahtalarında ya da broşür benzeri araçlarda yer alır, kolayca görülebilir ve açıkça okunabilir olmalı (md. 15/5-b).

TRFırın, pastane: tezgâhta görünür

Ambalajsız satılan ya da müşterinin isteğiyle paketlenen ürünlerde satış sırasında ürünün adı, alerjenler, tavsiye edilen ya da son tüketim tarihi, işletmenin adı ve adresi ve menşe ülke alıcının görebileceği yerde olur ya da ürünle birlikte verilir (md. 15/3-b). Müşteri isterse tüm zorunlu bilgiler verilir (md. 15/3-c).

İpucuGarsonun cevabı güzel bir hizmet ama yazılı bilginin yerini tutmaz. Alerjenler menüde ya da tahtada yazılı olsun, garson da gerekirse ayrıca anlatsın.

Semboller

Alerjenler sembol ya da numarayla

Alerjenleri uzun uzun yazman gerekmiyor. Yönetmelik sembollere de izin veriyor.

Menüde kelimeler ya da sayılar yerine başka gösterim şekilleri, grafikler ya da semboller kullanılabilir (md. 15/5-b). Resmî bir sembol ya da numara listesi yok.

Sembol ya da numara kullanıyorsan, misafir anlayabilsin diye anlamlarını aynı menüde, yemeklerin yakınında açıkla.

İpucuAlerjenleri yukarıdaki listedeki adlarıyla, kelimeyle yazarsan açıklamaya gerek kalmaz. Örneğin “Buğday, yumurta, süt”.

Paketli ve ceza

Paketli ürünler ve cezalar

Kolayca gözden kaçan iki konu.

TRKendi paketlediğin ürünler

Dükkânında satmak için kendin paketlediğin ürünler, örneğin poşette kurabiye ya da kutuda pasta dilimi, “doğrudan satış için hazır ambalajlı” gıda sayılır (md. 4/ğ). Onlar için de tezgâh kuralı geçerli: ad, alerjenler, tarih ve diğer bilgiler görünür yerde ya da ürünle birlikte (md. 15/3-b).

TRCezalar

Yönetmelik 5996 sayılı Kanun'a dayanıyor (md. 3), kanunda da etiketleme kurallarına aykırılık için idari para cezaları var. Menüde alerjen bilgisi eksikse hangi cezanın uygulandığını doğrulayamadık. Emin olmak için il ya da ilçe tarım ve orman müdürlüğüne sor.

Dijital

Alerjenler için QR menü yeterli mi?

Yönetmelik menüleri, yazı tahtalarını ve broşür benzeri araçları sayıyor. Dijital menüden ayrıca söz etmiyor.

Yönetmelik dijital menüyü ne açıkça sayıyor ne de yasaklıyor. Bilgi kolayca görülebilir ve açıkça okunabilir olmalı (md. 15/5-b).

Ama her misafir telefonunu kullanmak istemez ya da kullanamaz.

Güvenli çözüm

QR menüyü ek olarak sun ve alerjenleri kâğıtta da hazır tut: basılı menüde ya da ayrı bir listede. İçeride görünür bir not da misafire bilgiyi nerede bulacağını söylesin.

Basılı menü hakkında daha fazlası

Ya fiyatlar?

Fiyat listesi için ayrı kurallar var, karekod (QR kod) kullanımı dahil.

QR menü ve fiyat listesi rehberi

Glutensiz

“Glutensiz” alerjen bilgisi değildir

“Glutensiz” misafirine verdiğin bir söz. Bu sözü kanıtlayabilmen gerekir.

Yönetmelik “glutensiz” ya da “gluten içermez” ifadesi için ayrı kurallar koyuyor (md. 45). Bu ifadeyi kullanırsan, yemeğin bu kurallara uyduğunu kanıtlayabilmen gerekir.

Normal bir mutfakta bunu sağlamak zor: havadaki un ya da aynı kesme tahtası bile biraz gluten taşır.

“Glutensiz” alerjen bilgisinin yerini de tutmaz. Bir yemeğin yanında bir şey yazmıyorsa, bu misafir için “gluten içerir” demek değildir. 14 alerjeni yine her yemek için belirt.

momoscreen'deki “glutensiz” etiketi

momoscreen'de yemekleri “glutensiz” etiketiyle işaretleyebilirsin. Sadece bunu kanıtlayabiliyorsan kullan. Alerjen bilgisinin yerini tutmaz.

Kontrol listesi

Kafen için kontrol listesi

Maddeleri bir kez gözden geçir.

  • Her yemek için tüm malzemeleri içeren bir tarif kartı, soslar, süslemeler ve hazır aldıkların dahil.
  • Buradan her yemeğin alerjenleri: 14 alerjenden hangileri var. Hazır aldığın ürünlerin etiketleri yardımcı olur.
  • Alerjenler menüde her yemeğin yanında, kelimeyle ya da sembolle. Semboller her zaman açıklamasıyla.
  • Sözlü bilgi yetmez: alerjenler menüde, tahtada ya da broşürde yazılı.
  • Tezgâhtaki ve kendi paketlediğin ürünler: ad ve alerjenler görünür yerde ya da ürünle birlikte.
  • Ekibin alerjen listesinin nerede olduğunu biliyor.
  • QR menün olsa da basılı menü ya da alerjen listesi hazır.
  • “Glutensiz” sadece kanıtlayabiliyorsan.
  • Tarif mi değişti, yeni bir yemek mi geldi? Alerjen listesini ve menüyü hemen güncelle.

momoscreen ile

Alerjenleri momoscreen'e yazmak

momoscreen'de ayrı bir alerjen alanı yok. Alerjenleri her yemeğin açıklamasına yazarsın. Böylece QR menünde ve basılı menünde görünürler.

  1. Uygulamada: “Kategoriler”

    Açıklamayı aç

    Kategorine dokun. “Kategoriyi Düzenle”de “Yemek başına açıklama”yı aç. Her yemeğin altında bir “Açıklama” alanı çıkar.

  2. “Kategoriyi Düzenle”de

    Alerjenleri yaz

    Alerjenleri açıklamaya kelimeyle yaz, örneğin “Buğday, yumurta, süt”. Sonra “Kaydet”e dokun.

  3. “Kategoriyi Düzenle”de

    Kategoriye not ekle

    “Kategori açıklaması (isteğe bağlı)” alanına misafirlerin için kısa bir not yazabilirsin, en fazla 300 karakter. Not, QR menüde ve basılı menüde kategori adının altında görünür. Sembol ya da numara kullanıyorsan anlamlarını buraya yaz.

    İpucuNotu her kategoriye yaz. Bazı QR menü stilleri aynı anda yalnızca bir kategori gösterir.

  4. Uygulamada: “Menü yazdır”

    Menüyü yazdır

    “Ayarlar”da “Yemek açıklamalarını göster” açık kalsın. “Her sayfanın altındaki metin” alanına en fazla 120 karakterlik kısa bir not sığar, örneğin “Alerjenler: her ürünün açıklamasında”.

Bir kez değiştir, her yerde güncel

  • Tarif mi değişti? Açıklamayı momoscreen'de değiştir ve kaydet. QR menün otomatik olarak güncel.
  • Basılı menünü açıp yeniden yazdırırsın. Yeni alerjenler zaten içinde.
  • “Menu Boards”ta bir alan, “Ürünler” altında “Ürün açıklamasını göster”i açarsan açıklamaları gösterir. Onlar da otomatik olarak güncel. Kategori notu ekranda görünmez.
  • Başka diller seçtiysen açıklamalar misafirlerin için otomatik olarak çevrilir. Alerjenlere her dilde bir kez bak.

Kapatırken dikkat

“Yemek başına açıklama”yı kapatıp kaydedersen, bu kategorideki tüm açıklamalar silinir – alerjenlerin de. Bu ayarı açık bırak.

momoscreen'in yapmadıkları

Alerjen alanı yok, sembollerin otomatik açıklaması yok, her yemekte alerjen yazıp yazmadığının kontrolü de yok. Açıklamada ne yazıyorsa, onu sen yazarsın.

Kaynaklar

Mevzuat ve resmî kaynaklar

Her şeyi kendin okuyabilirsin. Bağlantılar mevzuat metinlerine ve Resmî Gazete'ye gider.

Bu rehber kurallara genel bir bakış sunar, hukuki danışmanlık değildir. Kurallar değişebilir ve bazı sorular – örneğin QR menünün tek başına yetip yetmediği – net değil. Emin olmadığın konularda il ya da ilçe tarım ve orman müdürlüğüne ya da esnaf odana danış.

Güncelleme: Ekim 2026

Sorular

Kısa cevaplar

Birçok işletme sahibi alerjenleri menüsüne yazmadan önce bunları soruyor.

Menüde hangi 14 alerjen belirtilmeli?

Gluten içeren tahıllar, kabuklular, yumurta, balık, yerfıstığı, soya, süt (laktoz dahil), badem ya da fındık gibi sert kabuklu meyveler, kereviz, hardal, susam, kükürt dioksit ve sülfitler, acı bakla ve yumuşakçalar. Bir yemekte hangileri varsa onları belirtirsin.

Alerjenleri sözlü olarak söylemek yeterli mi?

Hayır. Yönetmelik, restoran ve kafelerde alerjen bilgisinin menüler, yazı tahtaları ya da broşür benzeri araçlarla verilmesini istiyor. Sözlü bilgi için bir yol öngörmüyor.

Restoran için alerjen listesi nasıl hazırlanır?

Her yemeğin tüm malzemelerini yaz, soslar ve hazır aldıkların dahil. Sonra 14 alerjenden hangilerinin olduğunu işaretle. Hazır aldığın paketli ürünlerin etiketleri yardımcı olur. Tarif değişirse listeyi de değiştir.

Alerjenler için sembol kullanabilir miyim?

Evet. Yönetmelik kelime ya da sayı yerine sembol ve grafiklere izin veriyor. Resmî bir sembol listesi yok, bu yüzden anlamlarını aynı menüde açıkla.

QR menü alerjenler için yeterli mi?

Yönetmelik dijital menüden ayrıca söz etmiyor. Güvenli olan, alerjenleri basılı menüde ya da ayrı bir listede de hazır tutmak ve misafire bilgiyi nerede bulacağını söylemek.

“Glutensiz” yazabilir miyim?

Sadece bunu kanıtlayabiliyorsan. Yönetmelik bu ifade için ayrı kurallar koyuyor (md. 45) ve normal bir mutfakta bunu sağlamak zor. “Glutensiz” alerjen bilgisinin yerini de tutmaz.

momoscreen'de alerjen alanı var mı?

Hayır. Alerjenleri her yemeğin açıklamasına yazarsın. QR menünde, basılı menünde ve istersen ekranlarında görünürler. Bir şeyi değiştirirsen QR menü ve ekranlar otomatik olarak güncel.

Devamını oku

Bunlar da ilgini çekebilir

Alerjenleri bir kez gir. QR menüde ve kâğıtta.

Ücretsiz kaydol, ürünlerini alerjenleriyle gir ve menünü yazdır. Bir şeyi değiştirirsen QR menün otomatik olarak güncel.

Ücretsiz başla

Abonelik yok, ücret yok.